Nederland heeft 57 F-35’s besteld, waarvan er begin 2026 47 zijn geleverd. Dit artikel geeft een actueel overzicht van aantallen, kosten en prestaties, gebaseerd op officiële defensiecijfers.

Mis deze niet

4 gerelateerde berichten

Totaal besteld door Nederland: 57 Geleverd (stand 28 januari 2026): 47 In Nederland gestationeerd: 39 Op buitenlandse bases: 8

Nederlandse F-35 vloot

Internationale context

  • NAVO-totaal: honderden (bron: NAVO)
  • Europese landen: eigen aantallen (bron: NAVO)
  • Vergelijking met F-16: Nederland heeft nog ca. 24 F-16’s (bron: Defensie)

Kosten en prestaties

Operationale feiten

  • Maximale vliegduur: meer dan 2 uur (bron: Lockheed Martin)
  • Snelheid: Mach 1,6 (bron: Lockheed Martin)
  • Aantal F-16’s Nederland: nog ca. 24 (bron: Defensie)
Key facts — F-35 Nederland
Attribuut Waarde
Topsnelheid F-35 Mach 1,6
Maximale vliegduur Meer dan 2 uur (afhankelijk van missie)
Kostprijs per F-35A Ca. 80-100 miljoen USD
Aantal F-16’s Nederland Nog ca. 24 (worden uitgefaseerd)

Hoeveel F-35 heeft Nederland?

Nederland bestelt in totaal 57 F-35’s, zoals vastgelegd in het Defensieprogramma (bron: Defensie bestelling). Per 28 januari 2026 zijn 47 toestellen geleverd. Daarvan staan 39 gestationeerd op vliegbases Leeuwarden en Volkel, en 8 op overzeese bases (bron: Defensie actueel).

Hoeveel F-35’s zijn er besteld?

Nederland bestelde oorspronkelijk 46 toestellen, maar in juni 2022 kwamen er zes extra bij via een optie (bron: DefensieFotografie). Daarna werden nog eens vijf extra besteld, waarmee het totaal op 57 komt (bron: Defensie).

Hoeveel F-35’s zijn er geleverd?

Op 28 januari 2026 stond de teller op 47 geleverde toestellen. De leveringen verlopen in fases: de eerste toestellen arriveerden in 2019, en het tempo ligt op circa 6-8 toestellen per jaar. (bron: Defensie actueel)

Hoeveel extra F-35’s komen er nog?

Nederland ontvangt nog 10 toestellen om de bestelling van 57 te voltooien. De planning voorziet dat alle toestellen uiterlijk in 2027 zijn geleverd (bron: Defensie bestelling).

Kort gezegd: Nederland heeft nu 47 F-35’s operationeel, met 10 extra in bestelling. Dit maakt de Nederlandse Luchtmacht een van de eerste Europese gebruikers met een volledige vloot van 57 toestellen.

Hoeveel F-35 heeft de NAVO?

De NAVO beschikt over honderden F-35’s, met de VS als grootste gebruiker (meer dan 400 toestellen). Europese NAVO-bondgenoten zoals het Verenigd Koninkrijk (ca. 48), Italië (ca. 30), Noorwegen (ca. 30) en Denemarken (ca. 25) hebben eigen aantallen (bron: NAVO).

Hoeveel F-35’s hebben de Europese NAVO-landen?

In totaal hebben Europese NAVO-landen samen naar schatting 200-250 F-35’s in dienst of in bestelling. Nederland staat met 57 bestelde toestellen in de top 5 van Europese afnemers (bron: NAVO).

Aantal F-35’s per NAVO-land

Land Besteld Geleverd (schatting)
Verenigde Staten 2.000+ 400+
Verenigd Koninkrijk 48 34
Italië 90 30
Noorwegen 52 30
Denemarken 27 25
Nederland 57 47

De NAVO-cijfers zijn indicatief en kunnen afwijken door niet-openbare bestellingen. Nederland behoort tot de koplopers qua leveringen in Europa.

Hoeveel kost een F-35 per stuk?

De gemiddelde prijs van een F-35A ligt rond de 80-100 miljoen USD, afhankelijk van batch en configuratie (bron: Defensie kosten). Nederland besteedde in 2019 ruim 6 miljard euro voor 46 toestellen, wat neerkomt op circa 130 miljoen euro per vliegtuig inclusief ontwikkeling en onderhoudsdelen (bron: NOS).

Wat is de gemiddelde prijs van een F-35?

De prijs per toestel daalt jaarlijks door massaproductie. In de meest recente batch (LRIP 15-16) kost een F-35A ongeveer 78 miljoen USD (bron: Defensie kosten).

Waaruit bestaat de kostprijs?

Naast de aanschafprijs betaalt Nederland jaarlijks exploitatiekosten: gemiddeld €692,7 miljoen per jaar (prijspeil 2023) over de hele levensduur (bron: Eerste Kamer). Ook de defensie-industrie draagt bij: Nederlandse bedrijven betalen 2% van hun F-35-omzet terug aan de staat voor de ontwikkelingsinvestering (bron: Rijksoverheid).

Kostenplaatje: De jaarlijkse exploitatie van de F-35-vloot kost Nederland structureel meer dan de F-16, maar de operationele capaciteit is fors hoger. De Eerste Kamer benadrukt dat de budgetten reëel zijn maar dat risico’s op overschrijding blijven bestaan.

Hoe lang kan een F-35 in de lucht blijven?

De F-35 heeft een maximaal bereik van ongeveer 2.200 km zonder externe tanks (bron: Lockheed Martin). De vliegduur is afhankelijk van missieprofiel, maar kan meerdere uren bedragen. In de praktijk vliegen Nederlandse F-35’s missies van 2 tot 4 uur met luchtbijtanken.

Wat is de maximale vliegduur van de F-35?

Zonder bijtanken haalt de F-35A ongeveer 2,5 uur met interne brandstof. Met bijtanken kan de duur oplopen tot 6-8 uur (bron: Lockheed Martin).

Hoe ver kan een F-35 vliegen?

Het tactische bereik is 1.200 km, het ferry-bereik (met externe tanks) 2.200 km. Dit is vergelijkbaar met de F-16, maar de F-35 heeft een grotere brandstofcapaciteit (bron: Lockheed Martin).

Praktische tip: Bij lange missies boven zee tanken Nederlandse F-35’s bij van KDC-10 of MQ-9 tankers.

Kan een S400 een F-35 neerhalen?

Een operationeel specialist van de Amerikaanse marine verklaarde dat de S-400 in theorie een F-35 kan detecteren onder bepaalde omstandigheden, maar dat de uitkomst afhangt van vele factoren zoals radarconfiguratie en afstand (bron: Military.com).

Wat zeggen experts over de S-400 vs F-35?

De S-400 heeft een detectiebereik van enkele honderden kilometers, maar de F-35 is ontworpen om radars te ontwijken door stealth-technologie. Experts zijn verdeeld: sommigen stellen dat de S-400 de F-35 op korte afstand kan detecteren, anderen wijzen op de lage radarreflexie van de F-35 (bron: Military.com).

Wat zei Elon Musk over de F-35?

Elon Musk uitte kritiek op bemande straaljagers en pleitte voor drones, verwijzend naar “sommige idioten” die voor bemande vliegtuigen kiezen (bron: Twitter Elon Musk). Hij stelde dat drones de toekomst zijn en dat de F-35 te duur en complex is. De uitspraak leidde tot discussie maar werd door defensie-experts genuanceerd.

“Elon Musk heeft gelijk dat drones steeds belangrijker worden, maar de F-35 biedt unieke capaciteiten die drones nu nog niet kunnen vervangen.” – Operationeel specialist Amerikaanse marine (via Military.com)

“De S-400 kan onder ideale omstandigheden een F-35 zien, maar in de praktijk is dat extreem lastig.” – Zelfde specialist

Wat dit betekent: De F-35 blijft vooralsnog een effectief wapensysteem, maar de dreiging van moderne luchtverdedigingssystemen zoals de S-400 is reëel.

Aanvullende bronnen

defensenews.com, f35.com, lavamedia.be, defensiebond.nl, youtube.com, ioplus.nl, reddit.com, reddit.com

Veelgestelde vragen (FAQ)

Wat is het verschil tussen de F-35A, F-35B en F-35C?

De F-35A is de standaardversie voor de luchtmacht, de F-35B kan verticaal landen (STOVL) en de F-35C is voor vliegdekschepen (grotere vleugels, sterkere structuur). Nederland gebruikt de F-35A.

Waarom kiest Nederland voor de F-35?

Nederland koos de F-35 als vervanging van de F-16 vanwege de superieure stealth, sensoren en netwerkcapaciteiten. Deelname aan de ontwikkeling gaf de Nederlandse industrie een goede positie (bron: Rijksoverheid).

Welke landen hebben de meeste F-35’s?

De VS (meer dan 400), Verenigd Koninkrijk (ca. 48), Italië (ca. 30), Noorwegen (ca. 30) en Nederland (47 geleverd) zijn de grootste gebruikers. Japan en Israël hebben ook aanzienlijke aantallen.

Hoe snel kan een F-35 vliegen?

De F-35A heeft een topsnelheid van Mach 1,6 (ongeveer 1.960 km/u). Dit is iets lager dan de F-16 (Mach 2), maar de F-35 compenseert met stealth en sensoren.

Wat is de bewapening van de F-35?

De F-35 kan AIM-120 lucht-luchtraketten, GBU-31/32 precisiebommen, JSM antischipraketten en een 25mm kanon inzetten. De interne bays houden de stealth intact.

Worden de Nederlandse F-16’s vervangen door de F-35?

Ja, de F-16’s worden uitgefaseerd. Nederland heeft nog ca. 24 F-16’s die tot 2026 operationeel blijven (bron: Defensie F-16).

Hoeveel onderhoud kost een F-35 per jaar?

De gemiddelde jaarlijkse exploitatiekosten voor de Nederlandse vloot bedragen €692,7 miljoen (prijspeil 2023) over de hele levensduur (bron: Eerste Kamer).

Samenvatting

Nederland heeft in 2026 47 F-35’s operationeel, met nog 10 in bestelling. De kosten per toestel liggen rond 80-100 miljoen USD, en jaarlijks kost de exploitatie circa 700 miljoen euro. Internationale vergelijking toont dat Nederland tot de Europese top behoort. De F-35 blijft een controversieel maar krachtig wapensysteem, met debatten over S-400 en drones. Het patroon: Nederland kiest voor een moderne, stealth-gedreven luchtmacht ondanks hoge kosten.