
Hoe laat gaat de zon onder? Tijden, schemering en middernachtzon
Je staat op het punt naar huis te fietsen, maar de schemering valt al in. Wanneer is het straks écht donker? Dit artikel laat precies zien hoe laat de zon ondergaat vandaag in Nederland, wat er gebeurt in de uren erna, en waarom de middernachtzon sommige plekken maandenlang daglicht geeft.
Gemiddelde zonsondergang vandaag (Nederland): 21:55 (zomer) / 16:30 (winter) ·
Duur van de schemering (civiel): 30–45 minuten ·
Vroegste zonsondergang (Nederland): 16:30 (21 december) ·
Langste daglicht (Nederland): 16 uur 39 min (21 juni) ·
Landen met middernachtzon: Noorwegen, Zweden, Finland, Canada, Rusland
Overzicht
- Zonsondergangtijden zijn exact te berekenen op basis van datum en locatie (Daglengte.nl, Nederlandse daglichtcalculator)
- Schemering duurt gemiddeld 30–45 minuten (civiel) (Zonsondergang.info, actuele tijden voor Nederland)
- Middernachtzon treedt op boven de poolcirkel (Daglengte.nl)
- Exacte duur van schemering varieert per seizoen en locatie (Msimons.nl, daglichttabel Utrecht)
- Vroegste zonsondergang valt niet altijd op de kortste dag – afhankelijk van tijdzone (Zonsondergang.info)
- 21 december: vroegste zonsondergang in Nederland (16:30) (Daglengte.nl)
- 21 juni: laatste zonsondergang in Nederland (22:00) (Zonsondergang.info)
- Zomer (juni–juli): middernachtzon boven de poolcirkel (Msimons.nl)
- Winter (december): kortste dag, maar niet de vroegste zonsondergang (Daglengte.nl)
- Voor wie vandaag nog naar buiten gaat: reken op nog 30–45 minuten daglicht na zonsondergang (Zonsondergang.info)
- Van zomer naar winter: de zonsondergang schuift elke dag 2–3 minuten eerder (Daglengte.nl)
Zes feiten over de zonsondergang, samengevat in één oogopslag:
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Zonsondergang vandaag (Nederland) | 21:55 (zomer) / 16:30 (winter) |
| Duur civiele schemering | 30–45 minuten |
| Duur nautische schemering | 60–90 minuten |
| Duur astronomische schemering | tot 2 uur |
| Vroegste zonsondergang (Nederland) | 16:30 (21 december) |
| Langste daglicht (Nederland) | 16 uur 39 min (21 juni) |
Hoe laat gaat de zon onder vandaag?
Zonsondergangtijden per seizoen
- Zomer (21 juni): zonsondergang rond 22:00 in Nederland (Zonsondergang.info, actuele tijden voor Amsterdam)
- Winter (21 december): zonsondergang rond 16:30 (Daglengte.nl, daglichtcalculator)
- Voorjaar en najaar: schuift elke dag 2–3 minuten (Msimons.nl, daglichttabel voor Utrecht)
De exacte tijd hangt af van datum en locatie. In Nederland varieert de zonsondergang van 16:30 (winter) tot 22:00 (zomer). Voor Amsterdam op 8 juni 2026 geeft Zonsondergang.info een zonsondergang om 22:01 en het einde van de civiele schemering om 22:47 (Zonsondergang.info, Amsterdam 8 juni 2026). Utrecht zit daar met 21:56 dicht bij (Msimons.nl, Utrecht 8 juni 2026).
Wie zijn dag plant – een hardloopsessie, een tuinklus, een terrasbezoek – heeft baat bij exacte tijden per locatie, want een half uur verschil tussen Amsterdam en Maastricht is geen uitzondering.
Invloed van de breedtegraad
- Op hogere breedtegraden (boven 60° NB) is de variatie groter: van middernachtzon in juni tot wekenlange duisternis in december (Daglengte.nl)
- In Zuid-Europa (Griekenland, 37° NB) is de schemering korter – 20–30 minuten – en valt zonsondergang later dan in Nederland (Zonsondergang.info, internationale tijden)
- Nederland en België verschillen onderling maximaal enkele minuten (Zonsondergang.info, vergelijking Lage Landen)
Het patroon: hoe noordelijker je woont, hoe groter het verschil tussen zomer en winter. Wie in Groningen woont, heeft in juni een minuut of vier meer daglicht dan iemand in Maastricht – klein maar voelbaar.
Hoeveel minuten na zonsondergang is het donker?
Civiele schemering
- Duurt 30–45 minuten na zonsondergang (Zonsondergang.info, schemeringsdefinitie)
- Eindigt wanneer de zon 6 graden onder de horizon staat (Daglengte.nl)
- In deze fase is er nog voldoende licht om buiten te lezen (Msimons.nl)
Nautische schemering
- Duurt 60–90 minuten na zonsondergang (Zonsondergang.info)
- Horizon is nog zichtbaar, sterren worden helderder (Daglengte.nl)
- Gebruikt door zeelieden voor navigatie (Msimons.nl)
Astronomische schemering
- Kan tot 2 uur duren (Daglengte.nl)
- De hemel is donker genoeg voor astronomische waarnemingen (Zonsondergang.info)
- Eindigt wanneer de zon 18 graden onder de horizon staat (Msimons.nl)
Hoe noordelijker je zit, hoe langer de schemering duurt. In Noorwegen kan de astronomische schemering in de zomer helemaal uitblijven – het wordt nooit écht donker.
De implicatie: 30 minuten na zonsondergang is het nog niet donker. Voor wie naar buiten gaat, is de vuistregel simpel: reken op een half uur tot drie kwartier extra daglicht – ideaal voor een avondwandeling, maar onvoldoende voor sterrenkijken.
Hoe noem je 30 minuten na zonsondergang?
Definitie van schemering
Dertig minuten na zonsondergang valt in de civiele schemering – de overgangsfase waarin de zon tussen 0 en 6 graden onder de horizon staat (Zonsondergang.info, definitie van schemering). De term ‘schemering’ (Engels: twilight) is de officiële naam voor deze periode.
Fasen van de schemering
- Civiele schemering: 0–6 graden onder horizon, 30–45 minuten (Daglengte.nl)
- Nautische schemering: 6–12 graden onder horizon, 60–90 minuten (Msimons.nl)
- Astronomische schemering: 12–18 graden onder horizon, tot 2 uur (Zonsondergang.info)
Wat is de vroegste zonsondergang?
Vroegste zonsondergang in Nederland
- Rond 21 december: zonsondergang om 16:30 in Nederland (Daglengte.nl)
- Niet de kortste dag: die valt op 21 december, maar de vroegste zonsondergang hangt af van de tijdzone (Zonsondergang.info)
- In Nederland valt de vroegste zonsondergang rond 12 december, de kortste dag op 21 december (Msimons.nl)
Vroegste zonsondergang wereldwijd
- Op hogere breedtegraden kan de zon wekenlang niet ondergaan (middernachtzon) (Daglengte.nl)
- In Noorwegen bij de Noordkaap: 76 dagen zonder zonsondergang van mei tot juli (Zonsondergang.info)
- Ook in Zweden, Finland, Canada en Rusland komt middernachtzon voor boven de poolcirkel (Msimons.nl)
De verrassing: de vroegste zonsondergang valt niet samen met de kortste dag. Dat komt doordat de aarde in een ellips om de zon draait – de ware zonnetijd loopt soms voor of achter op de kloktijd. Wie dacht dat 21 december ook de vroegste zonsondergang is, heeft het mis.
In welk land gaat de zon 76 dagen lang niet onder?
Middernachtzon in Noorwegen
In Noorwegen – bij de Noordkaap op 71° NB – gaat de zon 76 dagen niet onder, van half mei tot eind juli (Daglengte.nl, middernachtzon data). De zon scheert langs de horizon zonder onder te duiken. Dit fenomeen heet de middernachtzon en treedt op boven de poolcirkel (66,5° NB).
Andere landen met middernachtzon
- Zweden (Kiruna, 68° NB): 50–60 dagen middernachtzon (Zonsondergang.info)
- Finland (Utsjoki, 70° NB): 70 dagen zonder zonsondergang (Msimons.nl)
- Canada (Alert, 82° NB): 4 maanden middernachtzon van april tot augustus (Daglengte.nl)
- Rusland (Moermansk, 69° NB): 2 maanden middernachtzon (Zonsondergang.info)
Middernachtzon klinkt idyllisch, maar wie er niet aan gewend is, kan slaapproblemen krijgen – de hersenen krijgen geen signaal dat het nacht is. In Noorwegen hangen in hotels dan ook verduisteringsgordijnen die 100% van het licht tegenhouden.
Het patroon: hoe noordelijker, hoe langer de periode zonder zonsondergang. Wie 76 dagen aaneengesloten daglicht wil meemaken, moet naar de Noordkaap – maar neem een slaapmasker mee.
Hoe laat is het donker in Griekenland?
Zonsondergang in Zuid-Europa
- In Griekenland (Athene, 37° NB) is zonsondergang in de zomer rond 20:30–21:00 (Zonsondergang.info, internationale tijden)
- De schemering duurt slechts 20–30 minuten door de lagere breedtegraad (Daglengte.nl)
- Om 21:30 – een half uur na zonsondergang – is het al donker (Msimons.nl)
Verschil met Nederland
- In Nederland duurt de schemering 30–45 minuten; in Griekenland de helft (Zonsondergang.info)
- De exacte tijd hangt af van de locatie: Athene vs. Thessaloniki scheelt 5–10 minuten (Daglengte.nl)
- In de winter is het verschil kleiner – zonsondergang rond 17:15 in Griekenland, 16:30 in Nederland (Msimons.nl)
Tijdlijn: zonsondergang door het jaar
| Datum | Gebeurtenis |
|---|---|
| 21 december | Vroegste zonsondergang in Nederland (16:30) (Daglengte.nl) |
| 21 juni | Laatste zonsondergang in Nederland (22:00) (Zonsondergang.info) |
| Zomer (juni–juli) | Middernachtzon boven de poolcirkel (Msimons.nl) |
| Winter (december) | Kortste dag, maar niet de vroegste zonsondergang (Zonsondergang.info) |
De onthulling: de vroegste zonsondergang loopt niet synchroon met de kortste dag. Voor Nederland valt de vroegste zonsondergang rond 12 december, de kortste dag op 21 december. De zon gaat dus al een paar dagen eerder het vroegst onder, maar komt later op – vandaar dat de dag nog korter wordt.
Bevestigde feiten en onduidelijkheden
Bevestigde feiten
- Zonsondergangtijden zijn exact te berekenen op basis van datum en locatie (Daglengte.nl, betrouwbare calculator)
- Schemering duurt gemiddeld 30–45 minuten (civiel) (Zonsondergang.info, definitie en data)
- Middernachtzon treedt op boven de poolcirkel (Msimons.nl)
Wat onduidelijk is
- Exacte duur van schemering varieert per seizoen en locatie (Zonsondergang.info)
- Vroegste zonsondergang valt niet altijd op de kortste dag – afhankelijk van tijdzone (Daglengte.nl)
Citaten over de zonsondergang
Zonsondergang is het moment waarop de bovenrand van de zon verdwijnt achter de horizon. Daarna begint de schemering, die in drie fasen is verdeeld.
— Zonsondergang.info, definitie zonsondergang
Op de Noordkaap in Noorwegen gaat de zon 76 dagen lang niet onder. Dit fenomeen treedt op boven de poolcirkel en trekt jaarlijks duizenden bezoekers.
— Daglengte.nl, middernachtzon informatie
De daglichtduur in Utrecht bedraagt op 8 juni 2026 16 uur en 35 minuten, met zonsondergang om 21:56.
— Msimons.nl, daglichttabel
Wat deze bronnen gemeen hebben: ze bevestigen dat zonsondergang geen vast tijdstip is, maar een bewegend doel dat met de seizoenen mee verandert. De cijfers zijn exact, de interpretatie is aan de lezer.
Wie precies wil weten hoe laat het donker wordt, kan de exacte schemeringstijden per seizoen vinden in hoe laat het donker wordt.
Veelgestelde vragen
Hoe laat gaat de zon onder in Amsterdam vandaag?
De exacte tijd is afhankelijk van de datum. In de zomer (21 juni) rond 22:00, in de winter (21 december) rond 16:30. Gebruik Buienradar of daglengte.nl voor actuele tijden per locatie. (Daglengte.nl)
Wat is het verschil tussen zonsondergang en schemering?
Zonsondergang is het exacte moment waarop de zon achter de horizon verdwijnt. Daarna begint de schemering – de overgangsfase naar duisternis – die in drie fasen is verdeeld: civiel, nautisch en astronomisch. (Zonsondergang.info)
Hoe lang duurt de schemering in de zomer?
In Nederland duurt de civiele schemering 30–45 minuten. In de zomer is de schemering korter dan in de winter, omdat de zon schuiner ondergaat. (Msimons.nl)
Waarom is de vroegste zonsondergang niet op de kortste dag?
Omdat de aarde in een ellips om de zon draait, loopt de ware zonnetijd voor of achter op de kloktijd. In Nederland valt de vroegste zonsondergang rond 12 december, de kortste dag op 21 december. (Daglengte.nl)
In welke maand gaat de zon het vroegst onder?
In december. De vroegste zonsondergang in Nederland valt rond 12 december, met zonsondergang om 16:30. (Zonsondergang.info)
Hoe beïnvloedt de breedtegraad de zonsondergangtijd?
Hoe noordelijker, hoe groter het verschil tussen zomer en winter. In Nederland (52° NB) is het verschil tussen de langste en kortste dag 16 uur 39 min vs. 7 uur 45 min. In Noorwegen (70° NB) kan de zon in de zomer helemaal niet ondergaan. (Msimons.nl)
Wat is de middernachtzon en waar kun je het zien?
De middernachtzon is een fenomeen waarbij de zon 24 uur per dag boven de horizon blijft. Het treedt op boven de poolcirkel (66,5° NB) in landen als Noorwegen, Zweden, Finland, Canada en Rusland. Op de Noordkaap in Noorwegen duurt het 76 dagen. (Daglengte.nl)
Gerelateerde lectuur: Welke week zitten we? Huidig weeknummer en uitleg 2026 · Het weer in Zevenaar: vandaag, morgen en 14 dagen