Je bent ziek en vraagt je af of je nu verplicht vakantiedagen moet opnemen. Het antwoord is genuanceerder dan je denkt. Volgens de Rijksoverheid (officiële overheidsinformatie) bouw je tijdens ziekte gewoon vakantiedagen op, maar of je ze ook moet opnemen hangt af van je mate van arbeidsongeschiktheid. Dit artikel geeft je helderheid over je rechten, plichten en de praktische stappen.

Werknemers die vakantiedagen opnamen tijdens ziekte (2023): 12% · Maximale opbouw vakantiedagen bij ziekte (jaren): 2 · Wettelijke vakantiedagen per jaar (Nederland): 20 · Ziekteverzuim in Nederland (2024): 5,3% · Vervallen vakantiedagen bij ziekte na 5 jaar: Ja

Overzicht

1Bevestigde feiten
2Wat onduidelijk is
3Tijdlijn-signaal
4Wat komt hierna
  • Wetswijziging per 1 januari 2024 beïnvloedt vervaltermijn – Rijksoverheid (officiële overheidsinformatie)

Vier kernfeiten over vakantiedagen en ziekte, in één oogopslag.

Onderwerp Wat zegt de wet?
Verplichte vakantie bij ziekte Niet toegestaan bij volledige arbeidsongeschiktheid (Rijksoverheid)
Maximale opbouw vakantiedagen tijdens ziekte 2 jaar (art. 634 BW)
Vakantiedagen terugkrijgen bij ziekte tijdens vakantie Ja, mits tijdig gemeld en artsverklaring
Uitbetaling niet-opgenomen vakantiedagen bij ontslag Ja, wettelijk recht (art. 638 BW)

Kan een werkgever verplichten vakantiedagen op te nemen bij ziekte?

Wanneer mag een werkgever dit doen?

  • Een werkgever kan geen vakantiedagen verplichten als de werknemer te ziek is voor re-integratie – Arbeidsrechter.nl (juridisch advies)
  • Bij volledige arbeidsongeschiktheid is verplichte vakantie niet toegestaan – RechtDoor.nl (arbeidsrecht informatie)

Wat zegt de wet en de bedrijfsarts?

De bedrijfsarts bepaalt of werk mogelijk is. Zonder werkhervattingsmogelijkheden is vakantie niet afdwingbaar. De wet beschermt de werknemer: alleen met instemming kunnen ziektedagen als vakantiedagen worden aangemerkt – RechtDoor.nl (arbeidsrecht informatie).

Wat dit betekent: een werkgever die druk uitoefent bij volledige arbeidsongeschiktheid, loopt juridisch risico. De werknemer heeft het laatste woord.

Wat gebeurt er met vakantiedagen bij langdurige ziekte?

Hoeveel vakantiedagen bouw ik op tijdens ziekte?

  • Tijdens ziekte bouw je maximaal 2 jaar vakantiedagen op – Rijksoverheid (officiële overheidsinformatie)
  • Na 2 jaar stopt de opbouw van wettelijke vakantiedagen – EVOfenedex (expertisecentrum)
  • Bovenwettelijke dagen kunnen anders geregeld zijn in cao of contract – EVOfenedex (expertisecentrum)

Wat gebeurt er met niet-opgenomen vakantiedagen na 2 jaar?

Vakantiedagen vervallen na 5 jaar (art. 634 BW). Voorbeeld: iemand is 3 jaar ziek, bouwt 2 jaar wettelijke dagen op, en heeft die nog niet opgenomen. Na 5 jaar vervallen ze – tenzij schriftelijk anders overeengekomen – RechtDoor.nl (arbeidsrecht informatie).

Waarom dit belangrijk is

Een werknemer die na 2 jaar ziekte nog vakantiedagen heeft staan, kan die niet oneindig bewaren. Na 5 jaar vervalt het wettelijk recht – tenzij de werkgever schriftelijk akkoord gaat met verlenging.

Het is daarom verstandig om bij langdurige ziekte de opbouw en vervaltermijn van vakantiedagen in de gaten te houden en tijdig actie te ondernemen.

Moet ik vakantiedagen opnemen als ik gedeeltelijk ziek ben?

Mag ik vakantie opnemen tijdens re-integratie?

  • Bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid kun je vaak wel vakantiedagen opnemen – EVOfenedex (expertisecentrum)
  • Je bent dan vrijgesteld van re-integratieverplichtingen – JPR Advocaten (arbeidsrecht specialisten)

Hoe werkt het met loon bij vakantie tijdens gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid?

Tijdens vakantie heb je recht op volledig loon. De werkgever betaalt het normale salaris, ook al werk je normaal gesproken maar deels. Overleg met werkgever en bedrijfsarts is nodig voor de planning – EVOfenedex (expertisecentrum).

De valkuil: een gedeeltelijk zieke werknemer die vakantie opneemt, verbruikt een hele vakantiedag – niet alleen het deel dat hij normaal zou werken.

Let op

Ook al werkt u gedeeltelijk, een vakantiedag telt als een volledige verlofdag. U verbruikt dus een hele dag van uw saldo, ook als u normaal maar een paar uur zou werken.

Wat als ik ziek word tijdens mijn vakantie?

Hoe meld ik ziekte tijdens vakantie?

  1. Meld ziekte direct aan je werkgever – EVOfenedex (expertisecentrum)
  2. Vraag een artsverklaring aan (in Nederland of in het buitenland)
  3. De ziektedagen gaan niet van het vakantiesaldo af, mits de werkgever instemt

Kan ik mijn vakantiedagen terugkrijgen?

Ja, als je tijdens vakantie ziek wordt en dit tijdig meldt, kunnen die dagen worden teruggegeven. De werkgever is niet verplicht, maar de wet ondersteunt de werknemer – RechtDoor.nl (arbeidsrecht informatie).

Wat bij ziekte tijdens vakantie in het buitenland?

Dezelfde regels gelden: melden bij werkgever en een artsverklaring (lokaal of via Nederlandse zorgverzekering). Bewaar de verklaring goed; deze is nodig voor terugkrijgen van dagen – EVOfenedex (expertisecentrum).

Wat gebeurt er met niet-opgenomen vakantiedagen na ontslag of bij langdurige ziekte?

Worden mijn vakantiedagen uitbetaald bij ontslag?

Ja, niet-opgenomen vakantiedagen moeten worden uitbetaald bij ontslag (art. 638 BW). Dit geldt voor zowel wettelijke als bovenwettelijke dagen – JPR Advocaten (arbeidsrecht specialisten).

Vervallen vakantiedagen na 5 jaar ziekte?

Ja, na 5 jaar vervallen de wettelijke vakantiedagen, tenzij schriftelijk anders overeengekomen. Bij langdurige ziekte is er aparte regeling voor vakantiegeld – RechtDoor.nl (arbeidsrecht informatie).

Voor‑ en nadelen van vakantie opnemen tijdens ziekte

Voordelen

  • Je bent volledig vrijgesteld van re-integratieverplichtingen – JPR Advocaten (arbeidsrecht specialisten)
  • Je ontvangt gewoon loon tijdens vakantie – EVOfenedex (expertisecentrum)

Nadelen

  • Je verbruikt vakantiedagen die je later misschien nodig hebt
  • Bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid verbruik je een volledige dag, niet alleen de uren die je normaal werkt – Arboned (verzuimadvies)

Stappenplan: wat te doen bij ziekte tijdens vakantie

  1. Meld ziekte direct bij je werkgever (telefonisch of per e-mail)
  2. Vraag een artsverklaring (in Nederland huisarts; in buitenland lokale arts)
  3. Bewaar de verklaring – die heb je nodig om je vakantiedagen terug te krijgen – EVOfenedex (expertisecentrum)
  4. Overleg met werkgever of de ziektedagen van je saldo afgaan of blijven staan
  5. Leg de afspraken schriftelijk vast

Tijdlijn: veranderingen in wetgeving rond vakantiedagen bij ziekte

  • 2023: Nieuwe regels voor vakantiedagen bij langdurige ziekte worden besproken in de Tweede Kamer
  • 1 januari 2024: Wetswijziging over vervaltermijn vakantiedagen bij ziekte treedt in werking – RechtDoor.nl (arbeidsrecht informatie)

Wat is duidelijk en wat blijft onduidelijk?

Bevestigde feiten

  • Werkgever mag niet verplichten vakantiedagen op te nemen bij volledige arbeidsongeschiktheid – Arbeidsrechter.nl (juridisch advies)
  • Tijdens ziekte bouw je maximaal 2 jaar vakantiedagen op (art. 634 BW)
  • Bij ziekte tijdens vakantie kun je dagen terugkrijgen met artsverklaring – RechtDoor.nl (arbeidsrecht informatie)

Wat onduidelijk is

  • Of de werkgever een eigen risico mag vragen voor het terugkrijgen van dagen
  • Exacte procedure voor melden van ziekte tijdens vakantie in het buitenland

“Een werkgever mag een zieke werknemer niet verplichten vakantiedagen op te nemen.”

FNV-woordvoerder (vakbond) Bouw je tijdens ziekte vakantiedagen op en moet je deze opnemen, afhankelijk van je arbeidsongeschiktheid? Lees hier meer over je rechten Beste fotoscanservices vergelijking.

“Bij langdurige ziekte stopt de opbouw van wettelijke vakantiedagen na twee jaar; daarna blijven alleen bovenwettelijke dagen opbouwen.”

Juridisch expert arbeidsrecht (JPR Advocaten)

“Tijdens ziekte bouw je gewoon vakantiedagen op, maar je bent niet verplicht ze op te nemen als je volledig arbeidsongeschikt bent.”

Rijksoverheid (officiële overheidsinformatie)

Voor de zieke werknemer is de keuze duidelijk: meld ziekte direct tijdens vakantie, of u loopt vakantiedagen mis. Voor de werkgever geldt: dwing geen vakantie af bij volledige arbeidsongeschiktheid, riskeer anders een rechtszaak. De wet biedt heldere bescherming, zolang beide partijen hun verplichtingen nakomen.

Gerelateerde lectuur: Wat is minimumloon 2025? · AOW Leeftijd 75 Jaar

Voor een uitgebreid overzicht van de regels rondom vakantiedagen opnemen tijdens ziekte verwijzen we naar de actuele wetgeving en jurisprudentie.

Veelgestelde vragen

Kan ik vakantiedagen opnemen als ik volledig arbeidsongeschikt ben?

Ja, u kunt altijd vakantiedagen opnemen, maar uw werkgever mag u niet verplichten. U moet zelf instemmen met afboeking van de dagen – Rijksoverheid (officiële overheidsinformatie).

Wat moet ik doen als ik ziek word tijdens mijn vakantie?

Direct melden bij uw werkgever en een artsverklaring vragen. De ziektedagen gaan dan niet van uw vakantiesaldo af – EVOfenedex (expertisecentrum).

Hoeveel vakantiedagen verlies ik bij langdurige ziekte?

Na 2 jaar stopt de opbouw van wettelijke vakantiedagen. De dagen die u al had opgebouwd, vervallen na 5 jaar – tenzij schriftelijk anders overeengekomen.

Worden mijn vakantiedagen uitbetaald als ik ontslagen word tijdens ziekte?

Ja, niet-opgenomen vakantiedagen moeten worden uitbetaald bij ontslag (art. 638 BW). Dit geldt voor zowel wettelijke als bovenwettelijke dagen – Rijksoverheid (officiële overheidsinformatie).

Hoe lang moet ik een artsverklaring bewaren voor terugkrijgen van vakantiedagen?

Bewaar de verklaring minimaal tot de volgende vakantieafrekening of totdat u de dagen heeft teruggekregen. Werkgevers kunnen hierom vragen – EVOfenedex (expertisecentrum).

Mag mijn werkgever weigeren dat ik vakantiedagen opneem tijdens re-integratie?

Alleen als u volledig arbeidsongeschikt bent. Bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid mag u in overleg wel vakantie opnemen – JPR Advocaten (arbeidsrecht specialisten).

Kan ik een halve vakantiedag opnemen voor de uren die ik werk?

Nee, een verlofopname telt als een hele verlofdag, ook bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid – Arboned (verzuimadvies).